على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

193

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ازدق ( azd q ) ص . ع . انا ازدق منه : من صادق‌تر و راستگوترم از او - لغة فى اصدق . ازدقاف ( ezdeq f ) م . ع . بدست گرفتن چيزى را . و فرو بردن . و بشتاب ربودن . ازدقام ( ezdeq m ) م . ع . ازدقمه ازدقاما : فرو خورد آن را . ازدكاء ( ezdek ' ) م . ع . گرفتن و ازدكا منه حقه : گرفت از او حق خودش را . ازدكاك ( ezdek k ) م . ع . ازدك الزرع : سيراب گشت كشت . ازدلاب ( ezdel b ) م . ع . ازدلبه ازدلابا : ربود آن را . ازدلاع ( ezdel ' ) م . ع . ازدلعه ازدلاعا : ربود آن را بحيله . و ازدلع حقه پاره‌اى از حق خود جدا كرد . ازدلاف ( ezdel f ) ا . ع . نزديكى . ازدلاف ( ezdel f ) م . ع . پيشى نمودن و پيش درآمدن . و متفرق شدن . و نزديك گرديدن . و نزديكى جستن . الحديث : فاذ ازالت الشمس فازدلف الى الله بركعتين اى تقرّب . ازدلام ( ezdel m ) م . ع . ازدلم رأسه ازدلاما : بريد سر او را . و ازدلم انفه : از بيخ بريد بينى او را . ازدمال ( ezdem l ) م . ع . ازدمله ازدمالا : برداشت آن را . و يك بار برداشت آن را . ازدمام ( ezdem m ) م . ع . سر بزغاله را گرگ برداشته بردن يق ازدم الذئب السخلة اذا اخذها رافعا رأسها . و ازدم فلان : تكبر نمود فلان . ازدمى ( azdami ) ا . ع . نام حيوانى موهوم . ازدن ( ezdan ) ا . پ . ازگيل . و يا درخت آن . ازدن ( azadan ) ف م . پ . مر . آزدن . ازدو ( ozdu ) ا . پ . صمغ درخت ارجن . و مطلق صمغ . و ازدوى تازى : صمغ عربى . ازدواج ( ezdev j ) م . ع . با هم جفت و قرين شدن . ازدواج ( ezdev j ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زناشوئى . و باصطلاح عروض دو لفظ متشابه الاحر و يا دو لفظ متحد اللفظ و مختلف المعنى در آخر بيت آوردن مانند اين شعر : اى ز لعل آتشينت در دل گلنار نار * غير دل بردن ندارى اى بت مكار كار . ازدوار ( ezdev r ) م . ع . زيارت كردن . ازدودن ( azdudan ) ف م . پ . زدودن و صيقل زدن . ازده ( azade ) ص . پ . رنگين و رنگ زده و رنگ شده . و دوخته شده . و سوراخ سوراخ . ازدهاء ( ezdeh ' ) م . ع . سبك و سهل داشتن كسى را . و تكبر كردن يق ازدهى الرجل ( مجهولا ) فهو مزدهى . ازدهاب ( ezdeh b ) م . ع . ازدهبه ازدهابا : برداشت آن را . ازدهاد ( ezdeh d ) م . ع . كم شمردن و فلان يزدهد عطاء فلان اى يعده زهيدا اى قليلا . ازدهار ( ezdeh r ) م . ع . شادمان شدن به چيزى و بدل نگاهداشت كردن و در دل داشتن چيزى را . و كوشش فرمودن صاحب كار را در كارى . و نگاهداشتن چيزى . و ازدهر به اى احتفظه : نگاهداشت او را . و ازدهر الوجه : درخشيد روى و روشن گرديد . ازدهاف ( ezdeh f ) م . ع . برداشتن . و برگشتن . و ميل كردن . و روى برگردانيدن و شتافتن . و سبك بردن . و شتابانيدن . و بعنف و درشتى در شدن . و دروغ گفتن . و بتكلف افزودن در سخن . و بردن چيزى را . و هلاك كردن . و باطل كردن سخن كسى را بسخن و دشمنى ورزيدن . و افگندن ستور كسى را . و نزديك گرگ رسيدن . و ازدهف فلان للموت : نزديك بمرگ رسيدن فلان . و درشتى نمودن در سخن و بلند كردن آواز . و ازدهف فى قوله : تشدد كرد و بلند كرد آواز خود را . ازدئاب ( ezde b ) م . ع . مر . ازدآب . ازديات ( ezdi t ) م . ع . زيت آلودن . و ازدات : بروغن زيتون‌آلود خود را . ازدياد ( ezdi d ) م . ع . افزون شدن . ازدياد ( ezdi d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و زيادتى . و ازدياد كردن ف م . : افزودن و افزون كردن . ازديار ( ezdi r ) م . ع . زيارت كردن . مر . ازدوار . ازديال ( ezdi l ) م . ع . دور كردن از جاى . ازديان ( ezdi n ) م . ع . ازدان ازديانا : آراسته شد . ازديئام ( ezdi m ) م . ع . ازدام ازديئاما : ترسيد . ازر ( azr ) ا . ع . احاطه . و قوت . و ضعف . و اعانت . و محل بستن تنبان از دو تهيگاه . و پشت قوله تعالى : اشدد به ازرى اى ظهرى . ازر ( azr ) م . ع . ازره ازرا ( از باب ضرب ) : احاطه كرد او را . و ازر فلانا : قوت داد فلان را . ازر ( ezr ) ا . ع . ريشه و اصل . و چادر . و ازار . ازر ( ozr ) ا . ع . جاى بستن ازار . ازر ( ozr ) و ( ozor ) ع . ج ازار . ازراء ( ezr ' ) م . ع . ازرى عليه ازراء : خشم گرفت و عتاب نمود . و عيب